خود را مقصّر دانى و زارى را وسيلهء تقرّب سازى ، زيرا كه حقّ خالق از آن بزرگتر است كه خلق آن را بشناسند ، و چون خلق بكنه حقّ پروردگار نتوانند رسيدن از عهدهء اداى آن چگونه بيرون توانند آمدن ؟ ليكن چون در حكمت آفرينش مخلوقات تفكّر كنى دل تو از جهة معرفت خالق منشرح گردد . اى مولانا به جزئيات قناعت مكن كه جزئيات محلّ اضطرابند و لذّت از كليّات حاصل كن و بر محسوسات گذر كن و به معقولات ميل كن و انس و الفت با حضرت عزّت حاصل كن كه آن انس دايمى است ، و اگرچه آن انس امر باطنى باشد ، امّا نزد اولو الابصار حكمت آن ظاهر و باهر باشد . اى مولانا دل در اندرون تو مشرق نور الهى و افق لقاى حقّ است ، پس به اعتقادهاى بددل خود را تاريك و مكدّر مدار ، اگر اهل رسوم مرتبهء ظاهر خود را تعظيم كنند و بدان قناعت نمايند تو بدين مقدار قناعت مكن و نور باطن حاصل كن به رياضت ، زيرا كه مراتب فضيلت نفوس از اعطاى اوّل است و رياضت تابع و آثار عطيّه است ، و امّا مراتب نفوس در اين جهان تيره باقى نمىماند زيرا كه نفوس يا در انحطاط باشند يا در ترقّى ، تا مشابهت و مناسبت با طرفى حاصل كنند . پس هركه نفس او بهيمى باشد حركت و ميل او جمادى